Χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ) είναι μια κατάσταση κατά την οποία οι νεφροί έχουν υποστεί βλάβη και δεν μπορούν να φιλτράρουν αποτελεσματικά τα απόβλητα και τα περιττά υγρά από τον οργανισμό.
Οι νεφροί εκτελούν ζωτικές λειτουργίες που επηρεάζουν κάθε μέρος του οργανισμού μας. Ο κύριος ρόλος τους είναι η απέκκριση των τελικών προϊόντων του μεταβολισμού, όπως η ουρία και το ουρικό οξύ, οι τοξίνες και τα περιττά υγρά, προκειμένου να διατηρείται η σταθερή ισορροπία των χημικών ουσιών και των υγρών του σώματος. Αυτοί οι οργανοί σε σχήμα φασολιού λειτουργούν κανονικά φιλτράροντας περίπου το 30% της ροής του πλάσματος, παράγοντας περίπου 150 λίτρα υπερφίλτρα, που αντιστοιχεί σχεδόν στο τριπλάσιο του συνολικού νερού ενός σώματος βάρους 70 κιλών. Γι’ αυτό οι νεφροί ονομάζονται τα «φίλτρα» του ανθρώπινου σώματος.
Όταν οι νεφροί δεν μπορούν να εκτελέσουν κανονικά τις λειτουργίες τους, οι ασθενείς διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης χρόνιας νεφρικής νόσου, η οποία αποτελεί σημαντικό πρόβλημα υγείας, ιδιαίτερα για άτομα με διαβήτη και υπέρταση. Η νεφρική νόσος ορίζεται ως η παρουσία βλάβης στους νεφρούς για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 3 μηνών με μειωμένο ρυθμό σπειραματικής διήθησης (GFR < 60 mL/λεπτό για επιφάνεια σώματος 1,73 m²).
Κλινικές μελέτες δείχνουν ότι το 10% του γενικού πληθυσμού έχει ή διατρέχει αυξημένο κίνδυνο για ΧΝΝ. Τα CDC (Centers for Disease Control and Prevention) εκτίμησαν το 2019 ότι:
Το 15% των ενηλίκων στις ΗΠΑ (37 εκατομμύρια άτομα) έχουν χρόνια νεφρική νόσο
9 στους 10 ενήλικες που έχουν την πάθηση δεν γνωρίζουν ότι την έχουν
1 στους 2 ανθρώπους με πολύ χαμηλή νεφρική λειτουργία που δεν βρίσκονται σε αιμοκάθαρση δεν γνωρίζουν ότι οι νεφροί τους αποτυγχάνουν
Για να βοηθήσει στην ανάπτυξη σχεδίου παρέμβασης, το National Kidney Foundation KDOQI δημιούργησε κατευθυντήριες οδηγίες, ταξινομώντας τη ΧΝΝ σε στάδια και παρέχοντας τεκμηριωμένες πληροφορίες για την αξιολόγηση και διαχείριση κάθε σταδίου.
Οι νεφροί εκτελούν ζωτικές λειτουργίες που επηρεάζουν κάθε μέρος του οργανισμού μας. Ο κύριος ρόλος τους είναι η απέκκριση των τελικών προϊόντων του μεταβολισμού, όπως η ουρία και το ουρικό οξύ, οι τοξίνες και τα περιττά υγρά, προκειμένου να διατηρείται η σταθερή ισορροπία των χημικών ουσιών και των υγρών του σώματος. Αυτοί οι οργανοί σε σχήμα φασολιού λειτουργούν κανονικά φιλτράροντας περίπου το 30% της ροής του πλάσματος, παράγοντας περίπου 150 λίτρα υπερφίλτρα, που αντιστοιχεί σχεδόν στο τριπλάσιο του συνολικού νερού ενός σώματος βάρους 70 κιλών. Γι’ αυτό οι νεφροί ονομάζονται οι «φίλτροι» του ανθρώπινου σώματος.
Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής νόσου μπορεί να περιλαμβάνουν:
Μειωμένα επίπεδα ενέργειας και γενική αίσθηση κόπωσης
Δυσκολίες στον ύπνο
Απώλεια όρεξης
Δυσκολία στη συγκέντρωση
Μυϊκές κράμπες κατά τη διάρκεια της νύχτας
Συχνότερη ανάγκη για ούρηση, ειδικά τη νύχτα
Πρήξιμο γύρω από τα μάτια, ειδικά μετά το ξύπνημα
Πρήξιμο ποδιών και αστραγάλων
Ξηρότητα και φαγούρα στο δέρμα
Πριν εμβαθύνετε στην ανάλυση των σταδίων της χρόνιας νεφρικής νόσου (ΧΝΝ), είναι σημαντικό να αναγνωρίσετε εάν είστε πιο επιρρεπείς στην ασθένεια. Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου για τη ΧΝΝ περιλαμβάνουν:
Διαβήτη
Υψηλή αρτηριακή πίεση
Οικογενειακό ιστορικό ΧΝΝ
Προχωρημένη ηλικία
Άλλοι παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν άμεση βλάβη στους νεφρούς περιλαμβάνουν:
Λίθους στα νεφρά
Λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος
Απόφραξη του κατώτερου ουροποιητικού και άλλες καταστάσεις
Επιπλέον, η ανεξέλεγκτη αρτηριακή πίεση, ο κακός γλυκαιμικός έλεγχος στον διαβήτη, το κάπνισμα και η παχυσαρκία επιταχύνουν την πρόοδο κάθε σταδίου ΧΝΝ και, εάν δεν αντιμετωπιστούν, τελικά οδηγούν σε νεφρική ανεπάρκεια.
Η ύπαρξη της νόσου καθορίζεται με βάση την παρουσία βλάβης στους νεφρούς και το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας ή τον ρυθμό σπειραματικής διήθησης (GFR). Εάν θέλετε να μάθετε πώς εκτιμάται ο GFR, επισκεφθείτε τη σελίδα του υπολογιστή GFR.